ΜΕΛΙΣΣΕΣ


Περιεχόμενα
  • Εισαγωγή
  • Η ζωή μέσα στην κυψέλη
  • Ρόλοι των εργατριών μελισσών και οι Κηφήνες
  • Οι Κηφήνες
  • Ο ρόλος της βασίλισσας
  • Πώς οι μέλισσες συλλέγουν γύρη και νέκταρ
  • Προϊόντα που μας προσφέρει η μέλισσα
  • Κίνδυνοι
  • Συνέπειες εξαφάνισης τους
  • Επίσκεψη στην Μελισσοκομική Δωδεκανήσου


Εισαγωγή


Η μέλισσα είναι από τα οφειλέστερα ειδή που δυστυχώς κινδυνεύει προς εξαφάνιση.

Η μέλισσα είναι το ωφελιμότερο είδος του ζωικού βασιλείου για τον άνθρωπο. Είναι ένα αξιοθαύμαστο έντομο, αφού χαρίζει την ζωή όχι μόνο στα φυτά αλλά και σε μας. Η μέλισσα με την διαδικασία της επικονίασης φτιάχνει μέλι με το οποίο τρέφεται, κερί με το οποίο φτιάχνει κηρύθρες και πολλά αλλά σημαντικά προϊόντα. Ο τρόπος ζωής και συνύπαρξης των μελισσών μέσα στην κυψέλη είναι εκπληκτικός. Αλλά και ο τρόπος που αναπαράγεται, τρέφετε, αλλά και προσφέρει στο περιβάλλον και στον άνθρωπο είναι ακόμα πιο συναρπαστικός. Οι μέλισσες χωρίζονται σε βασίλισσες, κηφήνες και άπλες εργάτριες-νοσοκόμες μέλισσες. Ο ρόλος του καθένα είναι σημαντικός και ξεχωριστός.



Η ζωή μέσα στην κυψέλη

100_2382.JPG
Οι αποικίες των μελισσών είναι μια κοινωνική δραστηριότητα που βοηθάει στο να μένουν οι μέλισσες ενωμένες. Η βασίλισσα, οι κηφήνες και οι εργάτριες έχουν το δικό τους ξεχωριστό ρόλο μέσα στην κυψέλη. Οι εργάτριες μπορούν να τρέφονται μόνες τους από το μέλι στα κελιά, ενώ συχνά ταΐζουν η μία την άλλη, καθώς και τους κηφήνες αλλά και την βασίλισσα, που σπάνια τρέφονται μόνοι τους.
Είναι αξιοθαύμαστο το ότι οι μέλισσες ανταλλάσουν μηνύματα μεταξύ τους με διάφορους τρόπους. Ο πιο συνηθισμένος και περίεργος τρόπος επικοινωνίας είναι ο ξακουστός χορός της μέλισσας. Μια μέλισσα αρχίζει ξαφνικά να κουνάει πολύ έντονα τα φτερά της, δίνοντας την εντύπωση ότι χορεύει και με αυτόν τον τρόπο ενημερώνει τις υπόλοιπες για κάποιο μέρος στο οποίο μπορούν να βρουν τροφή. Επιπρόσθετα, οι μέλισσες επικοινωνούν μεταξύ τους εκπέμποντας ήχους και οσμές (φερεμόνες ). Ο ακριβής μηχανισμός της επικοινωνίας των μελισσών με οποιονδήποτε από τους παραπάνω τρόπους αποτελεί μυστήριο και αντικείμενο επιστημονικής έρευνας.

Οι μέλισσες μοιράζονται την τροφή
(Τροφάλαξη)



kkk.jpg

Ρόλοι των εργατριών μελισσών και οι Κηφήνες


Οι μέλισσες ζουν περίπου 2 μήνες και κάνουν όλες τις δουλείες στη κυψέλη ανάλογα με την ηλικία τους.
Οι νεότερες εργάτριες παραμένουν μέσα στη φωλιά τους. Παράγουν το κερί για την κατασκευή των κηρήθρων, τρέφουν και προστατεύουν τις νύμφες και τη βασίλισσα. Οι μεγαλύτερες εργάτριες, πετάνε από λουλούδι σε λουλούδι και μαζεύουν γύρη και νέκταρ.
Κάθε μέλισσα ανήκει σε συγκεκριμένη κυψέλη. Στην είσοδο κάθε κυψέλης υπάρχουν οι φύλακες-μέλισσες που μυρίζουν κάθε μέλισσα για να βεβαιωθούν ότι ανήκει στη δική τους κοινωνία. Εάν όχι, δεν της επιτρέπουν να περάσει μέσα και εάν εκείνη επιμείνει, τη θανατώνουν.


Οι Κηφήνες


Οι κηφήνες είναι τα αρσενικά άτομα της κοινωνίας των μελισσών. Είναι λίγο μεγαλύτεροι από την βασίλισσα και ζουν το πολύ για 3 μήνες .



Ο ρόλος της βασίλισσας
100_2373.JPG
Η Βασίλισσα ζει περίπου 4 χρόνια ,έχει διπλάσιο μήκος από τις μέλισσες, τρέφεται αποκλειστικά με βασιλικό πολτό και είναι η μόνη που γεννά αβγά. Γονιμοποιείται μία φορά στη ζωή της και γεννάει περίπου 50.000-60.000 αυγά το χρόνο. Από αυτά τα αυγά προκύπτουν νέες εργάτριες, κηφήνες αλλά και νέες βασίλισσες.
















Μια βασίλισσα περιτριγυρισμένη από εργάτριες - νοσοκόμες μέλισσες την ώρα της γεννάς .


imageghfd.jpg

Μια κηρήθρα αποτελείται από πολυάριθμα, εξάγωνα κελιά, χτισμένα το ένα δίπλα στο άλλο.

100_2384.JPG
100_2383.JPG



































100_2385.JPG


100_2386.JPG































































Οι εργάτριες μέλισσες ταΐζουν τους γόνους

100_2380.JPG

Πώς οι μέλισσες συλλέγουν γύρη και νέκταρ;




Η μέλισσα με την επικονίαση συμβάλει στην ποικιλότητα της φύσης, στον εμπλουτισμό του εδάφους με οργανική ουσία, στην προστασία της γης από την διάβρωση, στην βελτίωση του χόρτου των βοσκότοπων και γενικά στη διατήρηση της βιολογικής ισορροπίας στον πλανήτη. Χωρίς την μέλισσα η παράγωγη φρούτων, καρπών, σπόρων και λαχανικών θα ήταν σχεδόν αδύνατη. Η πρόσφορα της μέλισσας στην επικονίαση των χίλιασαν ειδών αυτοφυών φώτων, που αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι του φυσικού περιβάλλοντος είναι ανυπολόγιστης άξιας. Η μέλισσα ελκύεται από τα φωτεινά χρώματα του λουλουδιού. Τα χρώματα αυτά είναι συνήθως εκείνα τα οποία η μέλισσα είναι σε θέση να αντιληφθεί. Συμπεριλαμβάνεται και η υπεριώδης ακτινοβολία , που εμείς δεν βλέπουμε . Το χρώμα ,το σχήμα και η μυρωδιά είναι τα 3 βασικά στοιχειά των λουλουδιών που εκλύουν τις μέλισσες.
Η πραγματοποίηση της επικονίασης από την μέλισσα


100_2387.JPG

Προϊόντα που μας προσφέρει η μέλισσα.


Η μέλισσα παράγει προϊόντα τα οποία έχουν βοηθήσει πολύ στην εξέλιξη της φαρμακοβιομηχανίας , αλλά και της γαστρονομίας. Η γνώση και η χρήση των προϊόντων της μέλισσας ανάγονται στη αρχαία εποχή και αποτελούν αναμφισβήτητα ένα μέρος των παλαιοτέρων μέσων που χρησιμοποιηθήκαν στα πλαίσια της πρακτικής θεραπευτικής. Η σπουδαία αυτή μαρτύρια ήταν φυσικό να αμφισβητηθεί στη σύγχρονη εποχή, όπου τα πάντα τοποθετούνται κάτω από το μικροσκόπιο της αμφιβολίας και της δοκιμασίας. Τα τελευταία χρόνια δεκάδες επιστήμονες, που εργάστηκαν σε διαφορετικές χώρες, ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλο, με διαφορετικά ερευνητικά αντικείμενα, με ορθολογικά πειράματα τεκμηρίωσαν τη μεγάλη ωφελεία των προϊόντων της μέλισσας. Παράλληλα, αναφορές από όλο τον κόσμο, σε επιστημονικά συνέδρια και περιοδικά, τεκμηριώνουν, την μια μετά την άλλη, τις θεραπευτικές δράσεις των προϊόντων της μέλισσας. Οι πληροφορίες είναι τόσες πολλές που ήδη δημιουργήθηκε ειδικός κλάδος στη ιατρική επιστήμη, γνωστός ως «Μελισσοθεραπεία». Παρόλα αυτά για το ευρύτερο κοινό η πρόσφορα της μέλισσας παραμένει άγνωστη.
Οι μέλισσες κουνώντας τα φτερά τους ωριμάζουν το μέλι .


  • Μέλι : Από αρχαιοτάτους χρόνους το μελί προτείνετε όχι μόνο για την ευζωία αλλά και την
honey_spoons_zm.jpg
μακροζωία του ανθρώπου. Στην αρχαία Ελλάδα κατείχε ξεχωρίσει θέση ως φυσικό και υγιεινό προϊόν, απαραίτητο στην διατροφή. Το μελί είναι βιολογικό προϊόν, το όποιο παρασκευάζουν οι μέλισσες από το νέκταρ των ανθέων η από μελιτοεκρίσεις. Είναι μια φυσική τροφή που δεν δέχεται καμία επεξεργασία και αποτελείτε από πολλά συστατικά που στο σύνολο τους ξεπερνούν τα 180. Τα απλά και σύνθετα ζάχαρα του μελιού τα μεταλλικά στοιχειά, τα λιπαρά και οργανικά οξέα, τα αμινοξέα, οι αρωματικές ουσίες, τα αντιβιοτικά, οι βιταμίνες , τα ένζυμα και τα αλλά συστατικά που συνυπάρχουν στο μελί και η οργανική τους διασύνδεση, του προσφέρουν μοναδικές ιδιότητες.
Όσον αφορά την ζάχαρη είναι εύκολο να πειστεί ο άνθρωπος ότι η ζάχαρη είναι κατώτερη από το μελί άλλα αρκετά δύσκολο να απομακρυνθεί από την προτίμηση του στην ζάχαρη.
Τα ζάχαρα του μελιού είναι απλά, απορροφούνται αμέσως, γι αυτό και το μελί είναι μια γρήγορη πηγή ενεργείας για τον οργανισμό, για τους αθλητές, τα παιδιά, τις εγκύους, τους αρρώστους και για κάθε ταλαιπωρημένο οργανισμό. Το μελί έχει ανόργανα στοιχειά τα όποια παίζουν ρολό στο μεταβολισμό και τη θρέψη, είναι συστατικά του σκελετού και των κύτταρων, συμμετέχουν σε διάφορα ενζυμικά συστήματα και τέλος ρυθμίζουν την οξύτητα τους στόμαχου. Το μελί έχει αντισηπτικές ιδιότητες , είναι τονωτικό, αυξάνει το ρυθμό λειτουργίας της καρδίας, μειώνει τα προβλήματα έλκους στο στομάχι, και γενικά συμβάλει στην καλή λειτουργιά του ανθρώπινου οργανισμού. Η κατανάλωση μελιού συμβάλλει στην γρηγορότερη αποκατάσταση της υγείας σε περιπτώσεις αναιμίας και στον ταχύτερο μεταβολισμό του οινοπνεύματος σε περίπτωση μέθης. Έχει υψηλή περιεκτικότητα σε χολίνη, που βοηθά άτομα που λόγο καθιστικής εργασίας υποφέρουν από δυσκοιλιότητα. Το μελί έχει αντιμικροβιακή δράση και εμποδίζει την ανάπτυξη των βακτηρίων και άλλων παθογόνων οργανισμών. Είναι χρήσιμο για την επούλωση, τον καθαρισμό και την απολύμανση των πληγών. Επίσης πρέπει να σημειωθεί ότι τα μελί δεν πρέπει να δίνετε σε βρέφη κάτω των 12 μηνών.
Είδη Ελληνικού μελιού:

  • Θυμαρίσιο
  • Πορτοκαλιάς
  • Ηλιάνθου
  • Ερείκης
  • Καστανιάς
  • Πευκόμελο
  • Μελί από βαμβάκι
  • Ελάτης
  • Ανθόμελο
ž
b693c-vasilikos-poltos-bodyinbalance.jpg

  • Βασιλικός πολτός : Τον Βασιλικό πολτό τον παράγουν οι εργατριες μέλισσες και Είναι κρεμωδης ουσια η οποια προοριζετε για την διατροφη ολων των ατελων σταδιων της μελισσας. Ονομαζετε ετσιδιοτι προοροζετε για τις προνυμφες που θα γινουν βασιλισσες οι οποιες τρεφονται αποκλειστικα με μεγαλη ποσοτητα από την τρογη αυτή. Ο φρεσκος πολτος εχει λαμρερο απριδερο σρωμα εως ανοιχτο κιτρινο. Υφη του είναι ζελατινωδη παχυρευστη , αλλα μμε την παροδο του χρονου μεταβαλλετε σε συμπαγη. Χαρακτηριζετε από ελεφρυ αρωμα και οξινη γευση που οφειλετε σπο πολύ χαμηλο pH του (3.5-4.5).




Επιδράσεις στον ανθρώπινο οργανισμό :
  1. Βοηθα στην αντιμετωπιση των ρευματικων αρθριτιδων.
  2. Βοηθα το γηραμενο και ταλειπορημνεο οργανισμο βοθα στην ρυθμιση της πιεσης και γενικα προσφεερει εσθημα ευφορίας.
  3. Βρισκει μεγαλη εφαρμογη στην παιδιατρικη.
  4. Βοηθα ώστε να μειωθει η πιεση του αιματος και θεραπευει τη χρόνια δυσκοιλιοτητα
keri1 (1).jpg

ž


  • Κερί : Το φτιάχνει η μέλισσα για να χτίσει τις κηρήθρες. Φτιάχνουμε κεριά
από αυτό, τα οποία έχουν υγιεινή καύση σε αντίθεση με τα κεριά παραφίνης (πετρέλαιο) που έχουν τοξική καύση. Καίγονται τρεις φορές πιο αργά από τα κεριά παραφίνης. Επίσης έχει βοηθήσει πολύ και στην ιατρική, στην βιομηχανία καλλυντικών και βερνικιών αλλά και την καπνοβιομηχανία, τις μαστίχες και τα κουφέτα, χρησιμοποιείτε σε εντομοκτόνα και μπογιές ζωγραφικής.





Propolis-Image.jpg
  • Πρόπολη : Η πρόπολη είναι ρητινώδης κολλητική ουσία που συλλέγουν οι μέλισσες από διάφορα φυτά, την εμπλουτίζουν με κερί, γύρη, ένζυμα και άλλες ουσίες και τη χρησιμοποιούν για να στεγανοποιήσουν και να απολυμάνουν το εσωτερικό της φωλιάς τους. Η ονομασία οφείλεται στο ότι οι μέλισσες την τοποθετούν στην είσοδο της καψάκης (προ της πόλης) ώστε να την στενέψουν και να εμποδίσουν την είσοδο διαφόρων έχθρων όπως ποντίκια, μεγάλες πεταλούδες, σφήκες και αλλά.

Επιδράσεις στον ανθρώπινο οργανισμό:
  1. Η πρόπολη έχει βακρηριοστατικές και βακτιριοκτόνες ιδιότητες. Χρησιμοποιείτε για την θεραπεία τραυμάτων των αναπνευστικών οργάνων, της στοματικής κοιλότητας, και άλλων περιοχών του ανθρώπινου σώματος.
  2. Η πρόπολη περιέχει σε μεγάλες συγκεντρώσεις φλαβόνες και φλαβανόλες οι οποίες έχουν τις εξής επιδράσεις στον ανθρώπινο οργανισμό. Ι. Έχουν αντιφλεγμονώδη δράση στις αρθρώσεις, στο δέρμα και στους βλεννώδεις ιστούς.
    II. Προστατεύουν την βιταμίνη Cαπό οξειδώσεις.
    III. Έχουν ευεργετική επίδραση στα τριχοειδή αγγεία.
    IV. Παρατείνουν την δράση της αδρεναλίνης.
    V. Αναστέλλουν τη συνάθροιση ερυθροκυττάρων.
    VI. Βελτιώνουν την κυκλοφορία αίματος στα τριχοειδή αγγεία.
    VII. Έχουν αντιβακτιριακή δράση στα gramθετικά και gramαρνητικά βακτήρια.
    VIII. Έχουν αντισηπτική δράση.
  3. Αλκοολικό εκχύλισμα πρόπολης 50% χρησιμοποιείτε για την θεραπεία της χρονιάς ωτίτιδας.
  4. Η πρόπολη χρησιμοποιείτε κατά του χρόνιου κνησμού, της φαρυγγίτιδας, των μυκητιάσεων και για γενικά προβλήματα ωτορινολαρυγγολογίας.
  5. Βοήθα στην αντιμετώπιση προβλημάτων ρευματικής αρθρίτιδας και σπονδυλικής αγκύλωσης.
  6. Η πρόπολη έχει θετικά αποτελέσματα στην θεραπεία αγγειοκινητικών νευρών που προκαλούν την καταρροή των αναπνευστικών κύτταρων (συνάχι).
  7. Η πρόπολη χρησιμοποιείτε για την αντιμετώπιση του έλκους και προβλημάτων του προστάτη.
  8. Η πρόπολη χρησιμοποιείτε στην οδοντιατρική για την θεραπεία προβλημάτων της στοματικής κοιλότητας
  9. Η πρόπολη χρησιμοποιείτε στα καλλυντικά, σε λοσιόν, σε κρέμες, σε σαπούνια, σαμπουάν και οδοντόπαστες. Είναι το κύριο συστατικό των βερνικιών για τα βιολιά.




  • ž Δηλητήριο : Το δηλητήριο της μέλισσας είναι ένα πολύπλοκο μείγμα χημικών ουσιών, που εξασκεί φαρμακευτική δράση και επηρεάζει την φυσιολογία ενός οργανισμού.
Θεραπεύει την αρθρίτιδα, τους ρευματισμούς και διαφορές άλλες αρρώστιες όπως, μυαλγία, μυΐτιδα, ριζίτιδα, μεσοπλεύριο νευραλγία, γαστρικό έλκος, πληγές που δύσκολα κλείνουν, θρομβοφλεβίτιδα στις υποδόριες φλέβες, θυρεοτιξίκωση και καρκίνο. Βοήθα στις χειρουργικές επεμβάσεις και καταπολεμά την φυματίωση.
1401572.jpeg


  • ž Γύρη : είναι η πλουσιότερη φυσική τροφή σε πρωτεΐνες, βιταμίνες, απάτητα, αμινοξέα, ορμόνες, ένζυμα και αλλά χρήσιμα συστατικά για τον άνθρωπο. Επίσης η γύρη έχει θετική επίδραση στην διάθεση του ατόμου
. Είναι αγχολυτική, χαρίζει ευεξία, εφορία, βελτιώνει τις νοητικές ικανότητες και ταυτόχρονα καταπολεμά άγχος,στρες, κατάθλιψη και αϋπνίες.









Κίνδυνοι
100_2388.JPG

  • ž Μια σφήκα μπορεί να κατασπαράξει εκατοντάδες μέλισσες.
  • ž Διάφορα ειδή τσιμπουριών
  • ž Μια μυρωδιά, που η μέλισσα δεν αντέχει μπορεί να την σκοτώσει
  • žΑκατάλληλα φυτοφάρμακα, επικίνδυνα λιπάσματα και η μόλυνση του περιβάλλοντος.
  • ž Οι εκπομπές τεχνητής μικροκυματικής ηλεκτρομαγνητικής ακτινοβολίας, η οποία είναι μεν αόρατη αλλά πολύ δραστική και βρίσκεται (ειδικά την τελευταία δεκαετία, οπότε και παρουσιάσθηκε το πρόβλημα της εξαφάνισης των μελισσών) παντού. Οι έρευνες του βιοφυσικού επιστήμονα στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Δρα Δημήτρη Παναγόπουλου ήταν οι πρώτες (παγκοσμίως) που έδειξαν ότι η ακτινοβολία του κινητού τηλεφώνου καταστρέφει το DNA στα κύτταρα των εντόμων. Και για να συμβεί αυτό αρκούν λίγα λεπτά καθημερινής έκθεσης για μερικές μέρες.
Ο άνθρωπος είναι και φίλος αλλά και εχθρός, διότι πολλές φορές καταστρέφει το περιβάλλον στο όποιο ζουν οι μέλισσες.
Επίθεση σφήκας σε μέλισσες

100_2372.JPG

Συνέπειες εξαφάνισης τους



Οι μέλισσες εξαφανίζονται μαζικά από τον πλανήτη για άγνωστη μέχρι στιγμής αιτία. Υπάρχουν περιοχές όπου έχει εξαφανιστεί το 85% του πληθυσμού τους (Μέση Ανατολή) ή ακόμα και το 90% (ΗΠΑ). Το ίδιο πρόβλημα αντιμετωπίζει και η Ελλάδα (ευτυχώς σε μικρότερη έκταση), γι’ αυτό τον περασμένο Οκτώβριο ξεκίνησε ένα πρόγραμμα επιτήρησης των ελληνικών μελισσιών.
Αν εκλείψουν οι μέλισσες από τον πλανήτη, δε θα στερηθούμε μόνο το πολύτιμο μέλι αλλά και πολλά άλλα σημαντικά πράγματα, όπως βασικά φρούτα, λαχανικά και βότανα (με τα οποία φτιάχνουμε μια ποικιλία φαρμάκων) αλλά και βαμβακερά ρούχα, αφού το βαμβάκι, καθώς και όλα τα προηγούμενα, δένουν τους καρπούς τους και ευδοκιμούν χάρη στη γύρη που μεταφέρουν οι μέλισσες (επικονίαση).



Η μέλισσα είναι ένα από τα σημαντικότερα έντομα και οφείλουμε να τα προστατεύουμε και να τα αγαπάμε . Όπως είχε πει και ο Α.Αϊνστάιν «Εάν η μέλισσα εξαφανιστεί από την επιφάνεια της γης, στον άνθρωπο απομένουν μόλις τέσσερα χρόνια ζωής»
























Επίσκεψη στην Μελισσοκομική Δωδεκανήσου
100_2359.JPG
































Η Μελισσοκομική Δωδεκανήσου είναι η μεγαλύτερη εταιρεία παραγωγής και τυποποίησης προϊόντων Μέλισσας στα Δωδεκάνησα. Ιδρύθηκε το 1999 από τους Μελισσουργό Νικόλαο και Ρέτσα Νικόλαο, άνθρωποι με ιδιαίτερη αγάπη στη μέλισσα, το περιβάλλον και την υγιεινή διατροφή.


100_2361.JPG

100_2365.JPG
100_2369.JPG
100_2366.JPG
100_2362.JPG


100_2360.JPG



100_2357.JPG

100_2364new1.jpg





























































































































































































































































ΟΜΑΔΑ :
PicMonkey Collagehs.jpg
"Ιπτάμενα Ψάρια"

ΜΕΛΗ :
Περικλής Ζιάκης
Γιώργος Καραγιάννης
Κυριακή Καραπάνου
Μαρία-Χριστίνα Καρπή
Παναγιώτης Σκουφεζής



Ευχαριστούμε θερμά την Μελισσοκομική Δωδεκανήσου και τον πρόεδρο κ.Νίκο Μελισσουργό για την φιλοξενία και την ξενάγηση.


Πηγές:



  • Φυλλάδιο Μελισσοκομικής Δωδεκανήσου «Το θαύμα της μέλισσας» , 22/3/2013
  • Ιστοσελίδα Μελισσοκομικής Δωδεκανήσου : http://www.mel.gr/ , 29/12/2012
  • Φυλλάδιο «Η Μέλισσα και τα Προϊόντα της» , 22/3/2013
  • Μουσείο Μελισσοκομικής Δωδεκανήσου , 13/11/2012