Ελάφι Ρόδου













Κοινή ονομασία μηρυκαστικών θηλαστικών που ανήκουν στην οικογένεια Cervidae και στην τάξη των Αρτιοδάκτυλων.
Περιλαμβάνει περίπου 40 είδη, που ζουν στην Ευρώπη, στη βόρεια Αφρική, στην Ασία και στην Αμερική.
Ανάμεσά τους είναι η μεγαλόσωμη άλκη, ο τάρανδος, το γουάπιτι, το κοινό κόκκινο ελάφι, αλλά και το μικρόσωμο πουντού, που ζει στις Άνδεις.

Χαρακτηριστικά του ελαφιού


Από άποψη κατάταξης, χαρακτηριστικών και συνηθειών το πλατόνι είναι μηρυκαστικό και θηλαστικό. Είναι μετρίου μεγέθους ελάφι.
Το μήκος του είναι 1,5 μέτρο περίπου και το ύψος του φτάνει τα 90 περίπου εκατοστά και ζυγίζει γύρω στα 100 κιλά.

Είναι πολύ όμορφο ζώο. Η ομορφιά του οφείλεται κυρίως στην τέλεια αναλογία του σώματός του αλλά και στον πανέμορφο χρωματισμό του. Επί στολίζονται με τέλεια σε συμμετρία και ομορφιά κέραταλέον τα αρσενικά


Η ακριβής περιγραφή του χρώματος του τριχώματός του είναι πολύ δύσκολη, αφού εμφανίζει αποχρώσεις και παραλλαγές πολύ διαφορετικές, που εξαρτώνται από την ηλικία του ζώου αλλά και τις εποχές του έτους. Στα ώριμα αρσενικά, το καλοκαίρι, όλο σχεδόν το τρίχωμα στο επάνω μέρος του σώματος, στους μηρούς και στην ουρά είναι καστανοκόκκινο, ενώ τα κάτω μέρη του σώματος και τα εσωτερικά μέρη της γάμπας είναι κρεμ προς το άσπρο. Οι τρίχες της ράχης είναι πολύ ανοιχτόχρωμες στις ρίζες, γίνονται καφέ στην μέση και σκούρες, σχεδόν μαύρες, στις κορυφές τους. Την εποχή του χειμώνα η ράχη του ζώου, ο λαιμός και τα αυτιά του έχουν χρώμα σκούρο γκρι. Το τρίχωμα στα κάτω μέρη και στο εσωτερικό της γάμπας είναι γκρίζο προς το κόκκινο. (12).jpg
Χαρακτηριστικές είναι οι άσπρες βούλες που είναι διάσπαρτες κυρίως στο πάνω μέρος του σώματός τους, που χρησιμεύουν κυρίως για το καμουφλάζ των ζώων.Τα κέρατα που υπάρχουν μόνο στα αρσενικά είναι στρογγυλά στις ρίζες, ανοίγουν και πλαταίνουν και καταλήγουν σχηματίζοντας χαρακτηριστικές μύτες. Μετά ανεβαίνουν και λυγίζουν προς τα πίσω. Είναι χαρακτηριστικά και διαφέρουν από τα κέρατα όλων των άλλων ελαφιών. Σχεδόν πάντα είναι διαφορετικά, ανάλογα με την ηλικία του ζώου, και ως προς την ιδιαιτερότητα και ως προς την συμμετρία τους. Τα κέρατα του πλατονιού, πέφτουν κάθε χρόνο τον Μάιο και ξαναφυτρώνουν σιγά-σιγά και είναι πλήρως ανεπτυγμένα τον Σεπτέμβριο. Για κάθε χρόνο ηλικίας του ελαφιού, προστίθεται στα καινούργια κέρατα και μία (1) μύτη στο πλατύκερο τμήμα.




Τόπος διαμονής


Ζει σε πυκνά δάση, σε ζεύγη ή σε αγέλες. Αν τυχόν σκοτωθεί το ένα μέλος του ζεύγους, το άλλο μπορεί να πεθάνει από λύπη. Το θηλυκό ελάφι, το οποίο δεν έχει κέρατα, γεννά την άνοιξη ένα ή δύο μικρά, έπειτα από κύηση 240 έως 260 ημερών. Στη Ρόδο το πλατόνι ή αλλιώς Ντάμα-Ντάμα ζει σε καθαρά δάση με πεύκα, μικτά δάση πεύκης και κυπαρίσσου, γεμάτα από πλατύφυλλους θάμνους.Πιο συγκεκριμένα, τα ελάφια ζουν στην περιοχή του Άγιου Σουλά, στο δάσος των Λαέρμων, στην Μεσαναγρό και γενικότερα στην περιοχή της Νότιας Ρόδου.viotdama.jpg

Τροφή



Τρέφεται κυρίως με φυτά, κλαδιά από θάμνους και δέντρα, καρπούς, φρούτα και μανιτάρια. Τα αγαπημένα του φρούτα είναι το καρπούζι και το αχλάδι. Επίσης, τρελαίνεται για τα φασόλια.



Τρόποι διαβίωσης



Για να επιβιώσουν πρέπει να ζουν σε μέρη όπου υπάρχει νερό όλο το χρόνο ή εκεί που υπάρχουν ποτίστρες για τις κατσίκες ή τα πρόβατα.
Επίσης μπορεί να ζει και σε μέρη όπου υπάρχουν κουμαριές,πουρνάρια και ξυλοκερατιές.


Κίνδυνοι


Δυστυχώς εδώ και αρκετά χρόνια υπάρχει μείωση του αριθμού ελαφιού, που οφείλεται κυρίως στην λαθροθηρία και στην κακή νοοτροπία των κατοίκων του νησιού.
Μείωση του αριθμού υπήρξε και όταν αρκετά ελάφια κάηκαν αφού εγκλωβίστηκαν από τις φλόγες στις δύο μεγάλες πυρκαϊές της Ρόδου του 1987 και 1992.
Ο λόγος αυτός, αν και σημαντικός, δεν μπορεί να θεωρηθεί κύριος για την μείωση του πληθυσμού αφού στην ουσία με την αύξηση της τροφής μετά τα πρώτα χρόνια της πυρκαγιές αυξάνεται και ο αριθμός των γεννήσεων.
Ένας άλλος εξίσου σημαντικός λόγος ελάττωσης των ζώων είναι η αντίστοιχη ελάττωση των γεωργικά καλλιεργούμενων εκτάσεων που επήλθε κυρίως λόγω της απασχόλησης του ντόπιου πληθυσμού με τις τουριστικές εργασίες. Δεν θα μπορούσαμε βέβαια να παραβλέψουμε το γεγονός της χρήσης πολλών γεωργικών φαρμάκων που χρησιμοποιούνται για τις καλλιέργειες τα οποία δηλητηριάζουν τις τροφές των ζώων αλλά και τις πηγές και τα νερά, στους βιότοπους τους.


Τρόποι αντιμετώπισης

Αν και όλοι οι κάτοικοι της Ρόδου αγαπούν κατά τα άλλα και φροντίζουν για την επιβίωση του ελαφιού εν τούτοις δεν μπορούν να βοηθήσουν όσο πρέπει προς την κατεύθυνση αυτή, για την σύλληψη και παραδειγματική τιμωρία των λαθροθήρων, που χωρίςίσως και οι ίδιοι να το συνειδητοποιούν καταστρέφουν και αφανίζουν τα σύμβολα του τόπου μας.




Αναπαραγωγή -

Εγκυμοσύνη


Το ελάφι ζευγαρώνει από τον Σεπτέμβριο μέχρι τον Οκτώβριο.Το θηλυκό ελάφι, γεννά ένα μικρό κατά το Μάιο με Ιούνιο, το οποίο μετά από 2-3 μέρες μπορεί να ακολουθήσει τη μητέρα του, η οποία το αγαπά και το φροντίζει πολύ.

dama2.jpg



Πηγές



1.ΕΓΚΥΚΟΠΑΙΔΕΙΑ NATIONAL GEOGRAPHIC 2-12-2012
2.http://www.dodekanissaweb.gr/gr/elafia.html 4-12-2012
3. http://users.otenet.gr/~theonik/peribal/dama.htm 09/01/13
4. http://www.rodiaki.gr/article.php?id=204841&catid=40&maincatid=39 04/02/12
5. http://konstantinosdavanelos.blogspot.gr/2008/11/blog-post_16.html 13/03/13